Met een AI-assistent zoals ChatGPT of Claude praat je. Jij stelt een vraag, hij schrijft een antwoord, en jij doet er iets mee. Een AI-agent gaat een stap verder. Hij voert zelf taken uit: bestanden lezen en aanpassen, programma's starten, tests draaien, op internet zoeken. Jij geeft de opdracht, de agent zoekt uit hoe.
Een bekend voorbeeld is Claude Code van Anthropic. Daarmee bouw en onderhoud je software: je beschrijft in gewone taal wat er moet veranderen, en de agent past de code aan. Er zijn er meer, zoals Codex van OpenAI en de agents in GitHub Copilot.
Waarom dat een ander risico is
Een chat-assistent kan zich vergissen in een antwoord. Dat lees je na. Een agent die zich vergist, doet ook iets: hij past een bestand aan, verwijdert iets, of start een opdracht. Hoe meer hij mag, hoe groter de gevolgen.
- Hij werkt met jouw rechten. Kan jij bij de klantgegevens of de live omgeving, dan kan de agent dat ook, tenzij je het afschermt.
- Hij leest wat hij tegenkomt. Staan er in een webpagina, mail of bestand verstopte opdrachten voor de agent, dan kan hij die proberen uit te voeren. Dat heet prompt injection.
- Hij gaat snel. In een paar minuten verandert hij tientallen bestanden. Zonder goede controle valt een fout pas op als het misgaat.
Zo zet je een agent veilig in
Zo werken we zelf, bij het bouwen van onze eigen app en bij wat we voor klanten bouwen:
- Een eigen omgeving. De agent werkt in een aparte map of proefomgeving, nooit direct in de live omgeving.
- Weinig rechten. De agent komt niet bij klantgegevens, wachtwoorden of geheime sleutels. Hij werkt met fictieve testgegevens.
- Toestemming per stap. Een goed ingestelde agent vraagt toestemming voordat hij iets aanpast of een opdracht start. Claude Code kan zo werken.
- Versiebeheer. Elke wijziging is vastgelegd. Je ziet precies wat er veranderd is, en je zet het terug als het niet goed is.
- Automatische tests. Bij elke wijziging controleren tests of alles nog werkt zoals afgesproken.
- Een mens keurt goed. Niets gaat live zonder dat iemand de wijziging heeft goedgekeurd.
- Vaste afspraken op papier. Ontwerpbeslissingen en grenzen staan naast de code. De agent leest ze, en houdt zich eraan.
Meer over hoe wij dat doen: zo werken wij, automatische tests en systemen testen met AI.
Is het iets voor jou?
Heb je een eigen app of systeem, en wil je er zelf kleine dingen aan verbeteren? Dan kan een agent je veel tijd schelen, mits de afspraken hierboven geregeld zijn. Dat leer je het makkelijkst door het samen te doen. Bij je app vernieuwen bouwen we samen, en leer je hoe je met een agent veilig verbetert.
Wil je vooral teksten schrijven, mails beantwoorden of iets uitgezocht hebben? Dan heb je genoeg aan een gewone AI-assistent. Lees zo begin je met AI.
Vragen om jezelf te stellen
Veelgestelde vragen
Is een AI-agent iets voor mij zonder IT-kennis?
Om software te bouwen of te onderhouden: doe het liever samen met iemand die kan beoordelen wat de agent voorstelt. Een agent doet veel zelf, maar iemand moet het kunnen nakijken. Begin eerst met een gewone AI-assistent, of bouw samen met iemand die de vaste afspraken kent.
Kan een agent mijn systemen kapotmaken?
Als hij te veel mag, wel. Daarom laat je een agent werken in een eigen omgeving, met weinig rechten, en keurt een mens elke wijziging goed voordat hij live gaat. Met versiebeheer zet je een fout altijd terug.
Mag een agent bij klantgegevens?
Bij ons nooit. Een agent werkt aan de code, met fictieve testgegevens. Echte gegevens van klanten blijven buiten zijn bereik.
Wat is prompt injection?
Een truc waarbij iemand tekst verstopt in een webpagina, mail of bestand, met opdrachten voor de agent. Leest de agent die tekst, dan kan hij proberen die opdrachten uit te voeren. Daarom vraagt een goed ingestelde agent toestemming voordat hij iets doet.
Bronnen
Anthropic, Claude Code: Security. NCSC (Verenigd Koninkrijk), The 'vibe coding' spectrum.
Bijgewerkt op 12 oktober 2026. Feiten en bronnen nagekeken op die datum.
Lees ook
- Zo begin je met AI: een praktische start
- Zelf een app bouwen met AI: slim of riskant?
- Je app vernieuwen, en daarna zelf verder
- AI-gebruiksregels voor je team
Wil je weten hoe dit bij jouw bedrijf zit? Met de +Z Checkup breng je het stap voor stap in kaart →
Deel het met wie erover gaat
Ben je zelf bestuurder, of ken je er een? Stuur dit artikel door naar wie over de IT beslist: de eigenaar van het bedrijf waar je werkt, je leidinggevende, of het bestuur van je voetbalclub, vereniging of stichting.
IT op orde is ook in jouw belang. Het beschermt de gegevens van klanten, leden en gebruikers, en het geeft de ondernemer of het bestuur zelf rust.