Zo test je iets nieuws met AI, en zo testen wij de Checkup

Stel dat je een nieuw offerteformulier op je site zet. Je hebt het zelf drie keer ingevuld en alles werkt. Dan komen de eerste aanvragen binnen. Een klant weet niet hoeveel vierkante meter het is en vult "geen idee" in. Een ander snapt niet wat je bedoelt met "gewenste uitvoering" en haakt af.

Dat is normaal. Wie iets zelf maakt, vult het in zoals hij het bedoeld heeft. Je klanten weten niet wat je bedoelde. Met een AI-assistent kun je veel van die verrassingen vooraf vinden.

Wat een AI-assistent hier toevoegt

Een AI-assistent is goed in doen alsof. Je vraagt hem zich een klant voor te stellen die anders is dan jij, bijvoorbeeld iemand met weinig computerervaring of een bedrijf met tien vestigingen. Daarna laat je hem als die klant je formulier doorlopen. Hij vertelt waar hij twijfelt. Dat werkt ook voor het bestelproces in je webshop, het inschrijfformulier van je vereniging, een nieuwe werkwijze of de mail die klanten na een bestelling krijgen.

Zo pak je het aan, op hoofdlijnen

• Schrijf op wat het resultaat moet zijn. Bijvoorbeeld: een volledige aanvraag, zonder dat de klant hoeft te bellen.
• Laat je AI-assistent verzonnen klanten bedenken die van elkaar verschillen. Klein en groot, handig en onhandig met computers. Vraag ook om randgevallen: klanten die net buiten het gewone vallen, zoals iemand uit België.
• Laat de AI die klant spelen. Zet de tekst van je formulier in de opdracht voor je AI-assistent en vraag hem het stap voor stap door te lopen als die ene klant.
• Laat meerdere lezers meekijken, elk met een eigen blik. De klant kijkt of hij snapt wat er staat. Een vakman uit je branche kijkt of het klopt. Een redacteur kijkt of het kort en duidelijk is.
• Groepeer wat er misgaat op oorzaak. Tien opmerkingen komen vaak neer op een paar oorzaken, zoals één onduidelijk woord. Los de oorzaak op in plaats van elke opmerking apart.
• Verbeter één ding tegelijk en test daarna opnieuw, met dezelfde testklanten. Zo zie je of het helpt en of er niets anders stuk ging.
• Laat de testklanten zoals ze zijn. Blijft de onhandige klant vastlopen, dan ligt het aan het formulier. Pas je de klant aan, dan lijkt de uitkomst mooier dan hij is.

Een voorbeeld van een opdracht voor je AI-assistent:

"Hieronder staat het offerteformulier van ons schildersbedrijf. Bedenk vijf verschillende klanten die het invullen: een jong gezin, een oudere man die weinig met computers doet, een vereniging van eigenaren met twaalf woningen, iemand die alleen een schuur wil laten schilderen en een klant uit België. Vul het formulier in als elk van die klanten. Vertel per klant waar hij twijfelt, wat hij niet begrijpt en of hij het formulier afmaakt."

Hoe wij erover denken

Verzonnen klanten, nooit echte. Zet geen gegevens van echte klanten in een AI-dienst, ook niet om te testen. Een verzonnen klant laat dezelfde missers zien. Wil je daar in je bedrijf afspraken over maken, gebruik dan gerust onze gratis AI-gebruiksregels.

De AI vindt, jij beslist. Een AI-assistent kan overdrijven, zich vergissen of een probleem zien dat er niet is. Lees daarom zelf mee. Klinkt een opmerking vreemd, probeer het dan zelf uit.

Houd het in verhouding. Voor een eenvoudig formulier zijn vijf testklanten en één ronde genoeg. Een bestelproces met betalingen, of iets wat al je leden gaan gebruiken, mag meer aandacht krijgen.

Hoe ver je gaat met testen, bepaal jij.

Zo testen wij de +Z Checkup

Met de +Z Checkup vul je een vragenlijst in en krijg je meteen je eigen IT-plan. Dat plan moet kloppen voor een zzp'er, een bouwbedrijf en een kleine vereniging. Zoveel verschillende situaties kun je vooraf nooit met de hand testen. Daarom werken we met fictieve, representatieve organisaties: verzonnen, maar ze lijken op echte organisaties uit die branche of soort vereniging. Zo kunnen we steeds verbeteren en opnieuw testen, de vragen aanpassen en de rekenregels achter het plan fijnslijpen.

We begonnen met 16 vaste bedrijven. Van een zzp'er tot een bouwbedrijf van 30 mensen, van een garage tot een kinderopvang en een Belgische eenmanszaak. Met hen deden we de eerste proefrondes. Die 16 zitten nu in de automatische tests. Hun plannen liggen vast, zodat niets ongemerkt verandert.

Daarna kwamen er ruim 300 bij. Voor elk van de 25 branches op onze site maakten we 5 varianten:

• een klein bedrijf met weinig IT-kennis;
• een middelgroot bedrijf met een IT-leverancier;
• een groter bedrijf, of een met meer vestigingen;
• een bedrijf met een andere richting binnen de branche, dat net iets heeft meegemaakt, zoals een nepfactuur of een gehackt account;
• een randgeval, zoals een vennootschap onder firma (vof), een bedrijf in België, een bedrijf dat veel AI gebruikt of een bedrijf dat alles op papier doet.

Voor elk van de 83 soorten verenigingen en stichtingen maakten we er 2: een kleine, informele en een grotere of beter georganiseerde. Daar komen 12 uitgewerkte verenigingen en 10 randgevallen bij. Elke testorganisatie heeft een beschrijving en een verwachting: wat een goede raadgever als eerste zou adviseren. Die verwachting is gebaseerd op wat de pagina van die branche of soort vereniging belooft.

Drie soorten meelezers. In elke ronde maakt de app voor elke testorganisatie het IT-plan. Daarna lezen AI-assistenten met elk een eigen rol dat plan:

• de klant zelf: herken ik mijn organisatie, en weet ik morgen wat ik ga doen?
• de IT-raadgever: klopt het advies, staan de goede dingen bovenaan, en is het niet te veel?
• de redacteur: is het begrijpelijk, in gewone taal en zonder vakjargon?

Nog een AI-assistent bundelt al die opmerkingen tot groepen met één oorzaak. Elke oorzaak lossen we apart op, voor alle organisaties in dezelfde situatie. Bij elke oplossing hoort een automatische controle die dezelfde fout voortaan vangt. Daarnaast wordt elk plan automatisch gecontroleerd, bijvoorbeeld op afgebroken zinnen, op meer dan vijf stappen en op verwijzingen naar iets wat er niet is. In totaal draaien er honderden automatische tests.

Een voorbeeld van de schaal. In de eerste brede ronde lazen de meelezers 141 plannen voor bedrijven. Ze maakten samen ruim 1000 opmerkingen, die neerkwamen op 44 groepen met één oorzaak. Zo vinden we missers voordat een klant ze ziet. Daarna volgt een nieuwe ronde, en nog een, net zolang tot de beoordelingen van de meelezers hoog genoeg zijn.

De AI beslist niet. We lezen zelf een steekproef: een willekeurig deel van de plannen. Wijzigingen aan hoe de app een organisatie beoordeelt (de score), of aan wat we beloven, beslissen we zelf. Lessen die voor iedereen gelden, delen we over alle branches en verenigingen. Dan hoeft niet elke branche alles zelf uit te vinden.

Alles met verzonnen organisaties. De AI-assistenten werken alleen in de omgeving waar we de app bouwen en testen, en komen nooit bij gegevens van klanten. Hoe dat is ingericht, lees je op Zo werken wij.

Foutloos wordt een app hier niet van. Daarom kijkt bij de Checkup ook altijd een IT-raadgever je plan na, binnen 5 werkdagen.

Waar +Z bij helpt

In de +Z Checkup krijg je je eigen IT-plan: eerst wat al goed gaat, dan de stappen die het meeste opleveren. Wil je iemand laten meedenken over een nieuw systeem? Dan past Checkup met raadgever.

Veelgestelde vragen

Bijgewerkt op 30 september 2026. De getallen over onze tests gelden op die datum.