Hoeveel oud-vrijwilligers kunnen nog bij jullie hulpvragers naar binnen?
Bij burenhulp doen vrijwilligers boodschappen, rijden ze naar de dokter of helpen ze met een klusje. Ze komen bij mensen thuis, vaak bij ouderen die alleen wonen. Met de +Z Checkup zien jullie wat goed geregeld is, en wat als eerste kan.
Even eerlijk
- Staan codes van sleutelkastjes in de groepsapp?
- Wat als de telefoon van de coördinator met alle hulpvragen kwijtraakt?
- Weten jullie hulpvragers dat een vrijwilliger nooit om een pincode vraagt?
Weten jullie het niet zeker? Daar is de Checkup voor.
De hulpvragenlijst en codes van sleutelkastjes
Een coördinator houdt bij wie hulp vraagt en welke vrijwilliger gaat. Vaak in een schrift, een spreadsheet of de eigen telefoon. Daarin staan namen, adressen en soms bijzonderheden: slecht ter been, slechthorend, de dochter bellen bij problemen.
Sommige hulpvragers hebben een sleutelkastje met een code bij de deur. Die code gaat dan rond in de groepsapp of per sms. Wie de code kent, kan het huis in. Stopt een vrijwilliger, dan kent die de code nog.
Een wachtwoordmanager is een programma dat wachtwoorden en codes veilig bewaart. Met een gedeelde kluis van de organisatie zien alleen de vrijwilligers die het nodig hebben een code, en halen jullie iemand er met één klik uit.
Vrijwilligers thuis bij kwetsbare mensen
Vrijwilligers die bij kwetsbare mensen thuis komen, kunnen worden gevraagd om een VOG: een verklaring omtrent het gedrag. Op de site van Justis staat hoe een organisatie zo'n verklaring voor vrijwilligers aanvraagt.
Ouderen worden vaak benaderd door oplichters, ook via de telefoon en WhatsApp. Soms doen die zich voor als iemand van een hulporganisatie. Spreek daarom vaste regels af en vertel ze aan de hulpvragers. Bijvoorbeeld: een vrijwilliger vraagt nooit om een pincode, een inlogcode of geld vooraf.
Vraagt een hulpvrager om hulp met internetbankieren of DigiD, laat de hulpvrager dan zelf de codes intypen. Kijk niet mee en noteer niets. Met DigiD machtigen kan een familielid of vaste helper dingen regelen met een eigen inlog.
De Checkup signaleert welke regels voor jullie organisatie kunnen gelden, maar is geen juridisch advies.
Waar de Checkup op let bij jullie burenhulp
We kijken naar wat bij burenhulp telt: dat de hulp doorgaat, dat jullie je gegevens houden, wie erbij kan, en of de gegevens kloppen.
Doorgaan als de coördinator uitvalt
De zwakke plek: de hulpvragenlijst staat vaak in een schrift, een spreadsheet of op de eigen telefoon van de coördinator.
Zo gaat het mis: is de coördinator ziek of stopt die, dan weet niemand wie op hulp wacht en welke vrijwilliger zou gaan.
Wat jullie doen: zet de lijst op een account van de burenhulp, zodat een vervanger erbij kan.
De hulpvragenlijst op één telefoon
De zwakke plek: namen, adressen en bijzonderheden van hulpvragers staan op één telefoon of in één schrift.
Zo gaat het mis: raakt de telefoon van de coördinator kwijt, dan is de hulpvragenlijst weg, en ligt hij misschien bij een vreemde.
Wat jullie doen: bewaar de lijst op een account van de burenhulp, met een kopie die jullie terug kunnen halen.
Codes van sleutelkastjes en oud-vrijwilligers
De zwakke plek: codes van sleutelkastjes gaan rond in de groepsapp of per sms.
Zo gaat het mis: stopt een vrijwilliger, dan kent die de code nog en kan die het huis van een hulpvrager in.
Wat jullie doen: bewaar codes in een gedeelde kluis van de organisatie, haal vertrokken vrijwilligers overal uit en verander de codes die ze kenden.
Geen oplichters die zich voordoen als burenhulp
De zwakke plek: ouderen worden vaak benaderd door oplichters, soms namens een hulporganisatie.
Zo gaat het mis: iemand belt of appt namens de burenhulp en vraagt een hulpvrager om een pincode of geld vooraf.
Wat jullie doen: spreek vaste regels af en vertel ze aan de hulpvragers: een vrijwilliger vraagt nooit om een pincode, een inlogcode of geld vooraf.
Hoe de Checkup dat uitzoekt: jullie klikken je systemen aan, zoals de lijst met hulpvragen, het telefoonnummer voor aanvragen, de groepsapps, de plek waar codes staan en de mail, en de vragen gaan over de burenhulp, in jullie woorden.
Drie eerste stappen voor burenhulp
Bewaar codes in een gedeelde kluis
Zet codes van sleutelkastjes in een wachtwoordmanager van de organisatie, niet in de groepsapp. Geef alleen de vrijwilligers toegang die bij die persoon komen.
Houd de hulpvragenlijst op een account van de organisatie
Zet de lijst met hulpvragers en vrijwilligers op een account van de burenhulp, zodat een vervanger erbij kan als de coördinator ziek is of stopt.
Haal vertrokken vrijwilligers overal uit
Stopt een vrijwilliger, haal die dan dezelfde week uit de groepsapp, de lijst en de kluis. Verander de codes die deze vrijwilliger kende.
Hebben jullie een noodplan als jullie IT uitvalt?
Ik werkte ruim twintig jaar op plekken waar IT altijd moet werken: bij banken, verzekeraars en ministeries. Daar heeft iedereen een noodplan, en weet iedereen wat er gebeurt als een systeem uitvalt.
Bij kleine organisaties zie ik dat bijna nooit. Tot het misgaat: een storing, een datalek, een leverancier die stopt. Daarom begon ik Insert Z. Wat bij een bank vanzelf spreekt, maak ik eenvoudig voor jullie vereniging of stichting: jullie sleutels op orde, een back-up die werkt, en een noodplan op één A4.
Jorn de Boer, oprichter van Insert Z
vanaf €29 p/m
+ €175 eenmalig voor jullie plan op maat · inclusief btw
6 maanden vast, daarna maandelijks opzegbaar
In een kwartier tot een uur beantwoordt een bestuurslid of vrijwilliger de vragen over de burenhulp, en jullie hebben meteen een eigen IT-plan. Hoe zorgvuldiger jullie invullen, hoe beter het klopt. We kijken jullie plan na en scherpen het aan waar nodig, binnen 5 werkdagen. Daarna groeit het mee, ook als het bestuur wisselt.
Vragen over jullie situatie? Neem contact op.
Veelgestelde vragen
Wij zijn een groepje buren zonder bestuur. Kunnen wij de Checkup doen?
Ja. De Checkup is er voor verenigingen en stichtingen, maar ook een kleine groep met een vaste coördinator heeft er wat aan. Vragen over een bestuur slaan jullie dan over.
Jullie plan gaat dan over wat bij jullie speelt: de hulpvragenlijst, de groepsapp en de codes. Het staat op volgorde van belang: eerst de grootste risico's, en wat snel iets oplevert, zoals een abonnement dat niemand meer gebruikt.
Is een wachtwoordmanager niet te ingewikkeld voor onze vrijwilligers?
De meeste werken met een app op de telefoon. Een vrijwilliger ziet dan alleen de codes die nodig zijn, en jullie halen iemand er met één klik uit.
Jullie plan geeft een handleiding. Begin met de coördinator en een paar vaste vrijwilligers, en breid daarna uit.
Wat als een hulpvrager zelf de pincode geeft?
Neem hem niet aan. Help bijvoorbeeld door samen naar de bank te gaan, of door een familielid in te schakelen.
Helpt een vrijwilliger met internetbankieren of DigiD, laat de hulpvrager dan zelf de codes intypen. Met DigiD machtigen kan een familielid of vaste helper dingen regelen met een eigen inlog.
Wie van de burenhulp beantwoordt de vragen?
De coördinator of iemand uit de kerngroep. Wie boodschappen doet of rijdt, hoeft niets in te vullen.
Weet de coördinator iets niet, dan kiest die Weet ik niet. Dat wordt een stap om uit te zoeken. Wat klaar is, vinken jullie af, zodat een volgende coördinator ziet wat er al geregeld is.
Ook interessant
Verwante verenigingen en stichtingen: Vrijwilligersorganisatie · Zorgcoöperatie · Ouderenvereniging · alle 113 soorten
Lees ook:
WhatsApp-fraude en de valse bankmedewerker: zo herken je het
Nepmail en betaalfraude: zou jij die valse factuur herkennen?
Deel het met het bestuur
Zit je zelf in een burenhulpgroep, of ken je iemand die erin zit? Stuur deze pagina door. Ook de vrijwilliger die de website of de ledenlijst bijhoudt, heeft er iets aan.
IT op orde is ook in jouw belang. Het beschermt de gegevens van hulpvragers en vrijwilligers, en het geeft het bestuur rust, ook als er een nieuw bestuur komt.