Wat staat er nog op de laptops die bij jullie binnenkomen?
Een kringloop draait op giften, vrijwilligers en een winkel die elke dag open is. Daarbij komt meer IT kijken dan alleen de kassa. Met de +Z Checkup zien jullie wat goed geregeld is, en wat als eerste kan.
Even eerlijk
- Gaat een gedoneerde telefoon pas de winkel in als hij is teruggezet naar de fabrieksinstellingen?
- Wordt vastgelegd wie een apparaat heeft gewist?
- Hangen de kassa en de pin aan dezelfde wifi als de telefoon van een bezoeker?
- Hoe lang bewaren jullie de adressen van de ophaaldienst?
Weten jullie het niet zeker? Daar is de Checkup voor.
Gedoneerde apparaten en de gegevens erop
Mensen brengen laptops, telefoons, tablets, camera's en usb-sticks. Vaak staan er nog foto's, mail, wachtwoorden of administratie op. Wie zo'n apparaat koopt, kan die gegevens soms zo openen. Voor de vorige eigenaar is dat een nare verrassing, en voor de kringloop een risico voor de naam.
Spreek daarom af wat er met apparaten gebeurt die gegevens kunnen bevatten. Bijvoorbeeld: ze gaan pas de winkel in als iemand ze heeft teruggezet naar de fabrieksinstellingen. Lukt dat niet, dan gaan ze naar de recycling. Leg vast wie dat doet en dat het gebeurd is.
Veel kringlopen hebben ook een ophaaldienst. Daarvoor noteren ze naam, adres en telefoonnummer van wie iets kwijt wil. Die lijst groeit elke week. Spreek af hoe lang jullie die adressen bewaren.
De kassa, de pinautomaat en mensen die werkervaring opdoen
In de winkel staat een kassa met een pinautomaat. Hangt die aan dezelfde wifi als de laptop van de vrijwilligers of de telefoon van een bezoeker, dan kan een probleem op het ene apparaat het andere raken. Een apart netwerk voor kassa en pin is veiliger.
Werken er mensen die via de gemeente werkervaring opdoen, dan houden jullie soms aanwezigheid en voortgang bij voor de gemeente. Dat zijn gevoelige gegevens. Alleen de begeleiders horen erbij te kunnen.
Kringloopbedrijven die lid zijn van de Branchevereniging Kringloop Nederland werken met een keurmerk. Daarin staat onder meer dat ze hun werkprocessen goed vastleggen. Dat helpt ook bij de IT: wie weet waar alles staat, kan het makkelijker overdragen.
De Checkup signaleert welke regels voor jullie stichting kunnen gelden, maar is geen juridisch advies.
Waar de Checkup op let bij jullie stichting
We kijken naar wat bij een kringloop telt: dat de winkel blijft draaien, dat jullie je gegevens houden, wie erbij kan, en of de gegevens kloppen.
Open blijven als de kassa of een vrijwilliger uitvalt
De zwakke plek: de winkel is elke dag open, en de kassa, de pin en het rooster hangen vaak aan een paar vrijwilligers.
Zo gaat het mis: weet maar één persoon hoe de kassa of de planning van de ophaaldienst werkt, dan ligt het stil als die er niet is.
Wat jullie doen: leg werkprocessen vast, zodat een ander weet waar alles staat en het kan overnemen.
Rooster, ophaaldienst en administratie
De zwakke plek: de planning van de ophaaldienst, het rooster en de administratie staan op verschillende plekken.
Zo gaat het mis: staat een lijst alleen op één laptop of bij één vrijwilliger, dan zijn jullie hem kwijt als die wegvalt.
Wat jullie doen: zet de bestanden van de stichting op een plek van de stichting, met een tweede kopie.
Gedoneerde apparaten, de kassa en gevoelige gegevens
De zwakke plek: gedoneerde laptops en telefoons met gegevens erop, kassa en pin op de wifi van bezoekers, en gegevens van mensen die werkervaring opdoen.
Zo gaat het mis: een koper opent de foto's en mail van de vorige eigenaar. Een probleem op de telefoon van een bezoeker raakt de kassa.
Wat jullie doen: wis apparaten voordat ze de winkel ingaan, geef kassa en pin een eigen netwerk, en laat alleen begeleiders bij de gegevens van deelnemers.
Kloppende lijsten en geen valse betaalverzoeken
De zwakke plek: een lijst van de ophaaldienst die elke week groeit, en een bijhoudlijst van gewiste apparaten.
Zo gaat het mis: niemand weet nog welk apparaat gewist is en door wie. Of een nepmail van "het bestuur" vraagt om snel te betalen.
Wat jullie doen: houd bij welk apparaat gewist is en door wie, ruim oude adressen op, en bel bij een ongewoon betaalverzoek een nummer dat jullie al hadden.
Hoe de Checkup dat uitzoekt: jullie klikken je systemen aan, zoals de kassa en de pinautomaat, de planning van de ophaaldienst, het rooster van vrijwilligers en de website, en de vragen gaan over de stichting, in jullie woorden.
Drie eerste stappen voor een kringloopwinkel
Wis apparaten voordat ze de winkel ingaan
Zet gedoneerde laptops, telefoons en tablets terug naar de fabrieksinstellingen, of breng ze naar de recycling. Houd bij welk apparaat gewist is en door wie.
Geef kassa en pin een eigen netwerk
Zet de kassa en de pinautomaat op een eigen netwerk, los van de wifi voor vrijwilligers en bezoekers.
Ruim de lijst van de ophaaldienst op
Spreek af hoe lang jullie adressen van de ophaaldienst bewaren, bijvoorbeeld drie maanden na het ophalen, en ruim oudere regels op.
Hebben jullie een noodplan als jullie IT uitvalt?
Ik werkte ruim twintig jaar op plekken waar IT altijd moet werken: bij banken, verzekeraars en ministeries. Daar heeft iedereen een noodplan, en weet iedereen wat er gebeurt als een systeem uitvalt.
Bij kleine organisaties zie ik dat bijna nooit. Tot het misgaat: een storing, een datalek, een leverancier die stopt. Daarom begon ik Insert Z. Wat bij een bank vanzelf spreekt, maak ik eenvoudig voor jullie vereniging of stichting: jullie sleutels op orde, een back-up die werkt, en een noodplan op één A4.
Jorn de Boer, oprichter van Insert Z
vanaf €29 p/m
+ €175 eenmalig voor jullie plan op maat · inclusief btw
6 maanden vast, daarna maandelijks opzegbaar
In een kwartier tot een uur beantwoordt een bestuurslid of vrijwilliger de vragen over de kringloop, en jullie hebben meteen een eigen IT-plan. Hoe zorgvuldiger jullie invullen, hoe beter het klopt. We kijken jullie plan na en scherpen het aan waar nodig, binnen 5 werkdagen. Daarna groeit het mee, ook als het bestuur wisselt.
Vragen over jullie situatie? Neem contact op.
Veelgestelde vragen
Wij verkopen bijna geen elektronica. Past de Checkup dan wel?
Ja. De kassa, de ophaaldienst, het rooster en de mail van het bestuur zijn er ook. Vragen over apparaten die niet bij jullie spelen, slaan jullie over.
Het plan gaat uit van wat jullie aanklikken. Minder systemen betekent minder stappen, op volgorde van belang: eerst de grootste risico's, en wat snel iets oplevert, zoals een abonnement dat niemand meer gebruikt.
Is terugzetten naar de fabrieksinstellingen genoeg?
Bij de meeste moderne telefoons en laptops is dat een goede eerste stap. Bij twijfel, of bij oude apparaten en losse harde schijven, kiezen jullie beter voor recycling.
Leg vast wie een apparaat heeft gewist en wanneer. Het IT-plan geeft jullie een handleiding, zodat elke vrijwilliger het op dezelfde manier doet.
Wie doet de Checkup bij een kringloop met veel vrijwilligers?
Eén persoon, bijvoorbeeld de coördinator of een bestuurslid. De vrijwilligers merken vooral de afspraken die eruit komen.
Weet je iets niet, zoals of kassa en pin op een eigen netwerk zitten, dan kies je Weet ik niet. Dat wordt een stap om uit te zoeken.
Moeten we een kopie bewaren van de gegevens van mensen die werkervaring opdoen?
Bewaar alleen wat nodig is voor de afspraken met de gemeente, op een plek waar alleen de begeleiders bij kunnen.
Spreek af hoe lang jullie die gegevens bewaren, en wie ze opruimt. De Checkup is geen juridisch advies.
Ook interessant
Verwante verenigingen en stichtingen: Repair café · Voedselbank · Vrijwilligersorganisatie · alle 113 soorten
Lees ook:
Privacy (AVG) voor een klein bedrijf: wat is passend?
Nepmail en betaalfraude: zou jij die valse factuur herkennen?
Deel het met het bestuur
Zit je zelf in het bestuur van een kringloopstichting, of ken je iemand die erin zit? Stuur deze pagina door. Ook de vrijwilliger die de website of de ledenlijst bijhoudt, heeft er iets aan.
IT op orde is ook in jouw belang. Het beschermt de gegevens van klanten en vrijwilligers, en het geeft het bestuur rust, ook als er een nieuw bestuur komt.