Waar blijven je uitslagen als de koppeling met de huisarts uitvalt?
Een uitslag die niet aankomt, of bij de verkeerde, raakt een patiënt direct. De +Z Checkup kijkt naar de koppelingen en apparaten waar je lab op draait.
Even eerlijk
- Hoe lang staat de computer bij je oudste analyser al zonder updates?
- Wie belt de huisarts bij een uitslag die niet kan wachten?
- Logt je prikpost in het gezondheidscentrum in met één gedeeld account?
- Welke leveranciers kunnen op afstand bij je analysers?
Weet je het niet zeker? Daar is de Checkup voor.
Aanvragen, analysers en uitslagen
Aanvragen komen binnen van huisartsen en specialisten, vaak digitaal, bijvoorbeeld via ZorgDomein. Bij de prikpost krijgen buisjes een label met een barcode. De analysers in het lab sturen hun meetwaarden naar je laboratoriuminformatiesysteem, en dat stuurt de uitslag terug naar de aanvrager.
Je hebt prikposten op andere plekken, soms in een gezondheidscentrum of apotheek. Daar werken medewerkers op computers en labelprinters die aan je systeem hangen.
Alles hangt aan koppelingen. Valt er één uit, dan blijven uitslagen liggen. En een analyser met een oude computer van de leverancier zit vaak al jaren zonder updates op je netwerk.
Accreditatie, NEN 7510 en uitslagen delen
- ISO 15189. Veel medische laboratoria zijn geaccrediteerd volgens ISO 15189, de norm voor kwaliteit en bekwaamheid van medische labs. De Raad voor Accreditatie beoordeelt dat. Ook het beheer van je informatie en systemen hoort daarbij. Bron: Raad voor Accreditatie.
- NEN 7510. Een medisch laboratorium of prikpost is zorgaanbieder, en werkt dus ook volgens NEN 7510, 7512 en 7513. Bron: Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders.
- Uitslagen zijn gezondheidsgegevens. Een uitslag deel je alleen met wie hem nodig heeft voor de zorg, via een beveiligde weg. Leveranciers die gegevens voor je verwerken, hebben een verwerkersovereenkomst met je. Bron: Autoriteit Persoonsgegevens.
Waar de Checkup op let bij een medisch laboratorium
We kijken naar wat in een lab of prikpost telt: doorwerken als een koppeling uitvalt, je gegevens houden, wie erbij kan, en of uitslagen bij de juiste patiënt komen.
Doorwerken als een koppeling uitvalt
De zwakke plek: aanvragen, meetwaarden en uitslagen lopen via koppelingen tussen aanvragers, analysers en je laboratoriuminformatiesysteem.
Zo gaat het mis: valt er één uit, dan blijven uitslagen liggen, ook een uitslag die niet kan wachten.
Wat je doet: leg vast hoe uitslagen bij de aanvrager komen als de koppeling niet werkt, en wie de huisarts belt.
Je laboratoriumsysteem terugzetten
De zwakke plek: uitslagen en gegevens in je laboratoriumsysteem, dat je niet kunt missen.
Zo gaat het mis: je gaat ervan uit dat er een kopie is, tot je iets terug nodig hebt en het terugzetten nooit is geprobeerd.
Wat je doet: bepaal hoe lang je laboratoriumsysteem mag uitliggen, en probeer een keer iets terug te zetten.
Prikposten en analysers op afstand
De zwakke plek: gedeelde accounts op prikposten in een gezondheidscentrum, en leveranciers die op afstand bij je analysers kunnen.
Zo gaat het mis: je ziet niet wie op de prikpost welke gegevens opende. Of een analyser met een oude computer zit jaren zonder updates op je netwerk.
Wat je doet: iedere medewerker een eigen login, analysers op een eigen deel van het netwerk, en inloggen op afstand alleen met toestemming per keer.
De juiste uitslag bij de juiste patiënt
De zwakke plek: buisjes met een barcodelabel, en uitslagen die naar de aanvrager gaan of telefonisch worden opgevraagd.
Zo gaat het mis: een uitslag komt bij de verkeerde aan. Of je geeft een uitslag door aan iemand die zich voordoet als een ander.
Wat je doet: bel bij twijfel terug op het bekende nummer van de praktijk, en deel uitslagen alleen via een beveiligde weg.
Hoe de Checkup dat uitzoekt: je klikt je systemen aan, zoals je laboratoriumsysteem, je analysers en je labelprinters. Daarna vraagt hij door waar het telt, zoals hoe lang een systeem mag uitliggen, wie welke dossiers kan openen, en drie vragen over NEN 7510.
Drie eerste stappen voor je laboratorium
Zet je analysers op een rij
Schrijf per analyser op wie hem beheert, of de computer nog updates krijgt, en wie er op afstand bij kan. Zet ze daarna op een eigen deel van het netwerk.
Weet wat je doet als een koppeling uitvalt
Leg vast hoe uitslagen bij de aanvrager komen als de koppeling niet werkt, en wie de huisarts belt bij een uitslag die niet kan wachten.
Eigen logins op de prikposten
Iedere medewerker op een prikpost logt in met een eigen account, ook op de computer van een gezondheidscentrum. Geen gedeelde login per locatie.
Heb jij een noodplan als je IT uitvalt?
Ik werkte ruim twintig jaar op plekken waar IT altijd moet werken: bij banken, verzekeraars en ministeries. Daar heeft iedereen een noodplan, en weet iedereen wat er gebeurt als een systeem uitvalt.
Bij kleine organisaties zie ik dat bijna nooit. Tot het misgaat: een storing, een datalek, een leverancier die stopt. Daarom begon ik Insert Z. Wat bij een bank vanzelf spreekt, maak ik eenvoudig voor jouw organisatie: je sleutels op orde, een back-up die werkt, en een noodplan op één A4.
Jorn de Boer, oprichter van Insert Z
vanaf €29 p/m
+ €175 eenmalig voor je plan op maat · 6 maanden vast, daarna maandelijks opzegbaar · exclusief btw
In een kwartier tot een uur beantwoord je vragen over je laboratorium of prikpost, en je hebt meteen je eigen IT-plan. Hoe zorgvuldiger je invult, hoe beter het klopt. We kijken je plan na en scherpen het aan waar nodig, binnen 5 werkdagen. Daarna groeit het met je mee, met handleidingen en een voorbeeldmail voor je IT-leverancier.
Liever een vaste raadgever die met je meedenkt? Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Past de Checkup naast onze ISO 15189-accreditatie?
Ja, als aanvulling. De Checkup kijkt naar de basis van je IT, zoals accounts, kopieën en apparaten. Ook het beheer van je informatie en systemen hoort bij ISO 15189.
De Checkup vervangt geen audit en geeft geen accreditatie. Je plan laat wel zien wat je al geregeld hebt en wat nog niet, op volgorde van belang: eerst de grootste risico's, en wat snel iets oplevert, zoals een abonnement dat niemand meer gebruikt.
Onze analysers worden beheerd door de fabrikant. Moeten we daar iets mee?
Ja. De fabrikant zorgt voor het apparaat: het onderhoud, de updates en de storingen die de leverancier op afstand oplost. Wat de leverancier niet levert, is hoe jouw lab ermee werkt. Daar helpt de Checkup bij:
- Toegang op afstand. Je plan zegt hoe je afspreekt dat de fabrikant alleen met toestemming per keer inlogt. Er staat een voorbeeldmail klaar die daarnaar vraagt.
- Updates. Je plan zegt hoe je per analyser opschrijft wie hem beheert en of de computer nog updates krijgt.
- Een eigen netwerk. Je plan zegt hoe je analysers op een eigen deel van het netwerk zet.
- Uitval. Je plan helpt je vastleggen hoe uitslagen bij de aanvrager komen als een koppeling niet werkt.
De fabrikant kijkt naar het eigen apparaat. De Checkup kijkt naar het geheel.
Een huisarts belt voor een uitslag. Mag ik die telefonisch geven?
Dat hangt af van je eigen afspraken. Zorg dat je weet wie je aan de lijn hebt, bijvoorbeeld door terug te bellen op het bekende nummer van de praktijk.
Een uitslag is een gezondheidsgegeven. Je deelt hem alleen met wie hem nodig heeft voor de zorg. De Checkup vraagt hoe je medische gegevens deelt. Wat nog ontbreekt, komt als stap in je plan.
Wij zijn een kleine prikpost zonder eigen lab. Past de Checkup?
Ja. Je beantwoordt de vragen voor je eigen prikpost: je computers, je labelprinter, je internet en je logins. Wat het lab regelt, laat je bij het lab.
Werk je op de computer van een gezondheidscentrum, zorg dan voor een eigen login per medewerker. Je plan legt per stap uit wat je doet.
Ook interessant
Deel het met wie erover gaat
Werk je bij een medisch laboratorium of prikpost, maar ben je niet de eigenaar? Stuur deze pagina door naar de eigenaar of je leidinggevende. Ken je iemand met een eigen medisch laboratorium of prikpost? Deel het dan ook.
IT op orde is ook in jouw belang. Het beschermt de gegevens van patiënten, en het geeft de eigenaar rust.