Wat blijft er achter op je computers na een DigiD-sessie?
Een bibliotheek is een open huis, ook digitaal. Iedereen mag je computers en je wifi gebruiken. Met de +Z Checkup houd je die openheid veilig, voor bezoekers en voor je eigen systemen.
Even eerlijk
- Hoe lang bewaar je wat je leners lenen?
- Wie kan in het gedeelde bibliotheeksysteem jouw leners zien?
- Ligt er nog een belastingaangifte in de printer?
- Weten je vrijwilligers dat ze nooit zelf inloggen met de DigiD van een bezoeker?
Weet je het niet zeker? Daar is de Checkup voor.
Openbare computers, leners en de digitale overheid
Bezoekers gebruiken je computers voor van alles: een sollicitatiebrief, een aanvraag bij de gemeente of de belastingaangifte. Veel bibliotheken hebben een Informatiepunt Digitale Overheid, waar mensen hulp krijgen bij DigiD en overheidssites. Na zo'n sessie mag er niets achterblijven: geen ingelogde account, geen download en geen bestand in de printer.
In het bibliotheeksysteem staan je leners: naam, adres, geboortedatum en wat ze lenen. Wat iemand leest, kan veel over die persoon zeggen. Veel bibliotheken delen dat systeem met andere bibliotheken. Dat betekent dat je afspraken nodig hebt over wie wat kan zien.
Daarnaast zijn er de selfservice-automaten, de wifi voor bezoekers, de scanner en de printer, en vrijwilligers die meehelpen bij cursussen en het spreekuur. Veel van die apparaten staan in de openbare ruimte.
Leners, bezoekers en wie helpt
Wat iemand leent, is een persoonsgegeven, en soms een gevoelig gegeven. Bewaar de leengeschiedenis niet langer dan nodig, en laat alleen de medewerkers die het voor hun werk nodig hebben erbij.
Helpen vrijwilligers of medewerkers bezoekers bij DigiD of overheidssites, dan kijken ze mee in persoonlijke zaken. Spreek af dat ze nooit zelf inloggen met de gegevens van een bezoeker, en dat ze niets noteren of bewaren.
Het bibliotheeksysteem, de selfservice en de wifi worden vaak door anderen beheerd: een landelijke organisatie, een provinciale ondersteuner of een leverancier. Leg vast wie waarvoor verantwoordelijk is, met een verwerkersovereenkomst waar nodig.
Waar de Checkup op let bij een bibliotheek
We kijken naar wat in een bibliotheek telt: open blijven voor bezoekers, je gegevens houden, wie erbij kan, en of gegevens van bezoekers bij henzelf blijven.
Open blijven als een systeem uitvalt
De zwakke plek: het bibliotheeksysteem, de selfservice en de wifi worden vaak door anderen beheerd.
Zo gaat het mis: valt er iets uit, dan weet niemand wie je moet bellen, en blijft het uitlenen of de selfservice langer stilliggen dan nodig.
Wat je doet: maak een overzicht van wie welk systeem beheert, met wie je belt bij een storing.
Je leners in een gedeeld systeem
De zwakke plek: je leners staan in een bibliotheeksysteem dat je vaak deelt met andere bibliotheken.
Zo gaat het mis: zonder afspraken is niet duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is, ook niet voor de gegevens van je eigen leners. En de leengeschiedenis blijft langer bewaard dan nodig.
Wat je doet: leg per systeem vast wie de eigenaar is en wie wat beheert, met een verwerkersovereenkomst waar nodig.
Openbare computers en wifi
De zwakke plek: computers en wifi voor bezoekers, in dezelfde ruimte als je eigen systemen.
Zo gaat het mis: na een DigiD-sessie blijft een ingelogd account of een belastingaangifte in de printer achter. Of een bezoeker op de wifi komt bij je kantoorcomputers.
Wat je doet: openbare computers die na elke sessie leeg beginnen, en een apart netwerk voor bezoekers.
Vrijwilligers en de gegevens van bezoekers
De zwakke plek: vrijwilligers die bezoekers helpen bij DigiD en overheidssites.
Zo gaat het mis: een vrijwilliger logt zelf in met de gegevens van een bezoeker, of noteert iets om later te helpen.
Wat je doet: spreek af dat de bezoeker zelf inlogt, en dat vrijwilligers niets noteren of bewaren.
Hoe de Checkup dat uitzoekt: je klikt je systemen aan, zoals het bibliotheeksysteem, de selfservice, de wifi en de openbare computers, en geeft aan welke door een andere partij worden beheerd. Daarna vraagt hij door waar het telt: wie de eigenaar is, wie erbij kan en wie je belt bij uitval.
Drie eerste stappen voor je bibliotheek
Laat openbare computers na elke sessie leeg beginnen
Zorg dat de computers voor bezoekers na het afmelden of na een herstart alle gegevens wissen: inloggen, downloads, geschiedenis en printopdrachten. Vraag je leverancier hoe dat bij jullie is ingesteld.
Houd openbare computers en wifi los van kantoor
Zet de computers en de wifi voor bezoekers op een netwerk waar ze niet bij het bibliotheeksysteem of de kantoorcomputers kunnen.
Leg vast welke leverancier wat beheert
Maak een overzicht van wie het bibliotheeksysteem, de selfservice, de wifi en de computers beheert. Zet erbij wie je belt bij een storing.
Heb jij een noodplan als je IT uitvalt?
Ik werkte ruim twintig jaar op plekken waar IT altijd moet werken: bij banken, verzekeraars en ministeries. Daar heeft iedereen een noodplan, en weet iedereen wat er gebeurt als een systeem uitvalt.
Bij kleine organisaties zie ik dat bijna nooit. Tot het misgaat: een storing, een datalek, een leverancier die stopt. Daarom begon ik Insert Z. Wat bij een bank vanzelf spreekt, maak ik eenvoudig voor jouw organisatie: je sleutels op orde, een back-up die werkt, en een noodplan op één A4.
Jorn de Boer, oprichter van Insert Z
vanaf €29 p/m
+ €175 eenmalig voor je plan op maat · 6 maanden vast, daarna maandelijks opzegbaar · exclusief btw
In een kwartier tot een uur beantwoord je vragen over je bibliotheek, en je hebt meteen je eigen IT-plan. Hoe zorgvuldiger je invult, hoe beter het klopt. We kijken je plan na en scherpen het aan waar nodig, binnen 5 werkdagen. Daarna groeit het met je mee, met handleidingen en een voorbeeldmail voor je IT-leverancier.
Liever een vaste raadgever die met je meedenkt? Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Ons bibliotheeksysteem wordt landelijk geregeld. Wat blijft er voor ons over?
De partij die het bibliotheeksysteem regelt, zorgt voor dat systeem: de servers, de updates en de back-up ervan. Wat zij niet levert, is hoe jouw bibliotheek ermee werkt. Daar helpt de Checkup bij:
- Je eigen computers en wifi. Je plan zegt hoe je de computers en de wifi voor bezoekers los houdt van kantoor.
- De openbare computers. Je plan zegt hoe ze na elke sessie leeg beginnen.
- Accounts. Je plan zegt hoe medewerkers en vrijwilligers toegang krijgen, en hoe die weer stopt.
- Wie wat beheert. Je plan helpt je een overzicht te maken, met wie je belt bij een storing. Beheert een leverancier iets voor je, dan staat er een voorbeeldmail klaar.
De landelijke partij kijkt naar haar eigen systeem. De Checkup kijkt naar het geheel.
Mag een vrijwilliger inloggen met de DigiD van een bezoeker?
Nee. De bezoeker logt zelf in. De vrijwilliger legt uit, maar typt geen wachtwoorden en bewaart niets.
Leg die afspraak vast, en vertel hem aan elke nieuwe vrijwilliger. De Checkup vraagt ook hoe de toegang van vrijwilligers begint en stopt.
Hoe lang mogen we bewaren wat iemand leende?
Niet langer dan nodig voor het lenen en terugbrengen. Wat iemand leent, is een persoonsgegeven, en soms een gevoelig gegeven.
Bewaar je het langer, bijvoorbeeld om tips te geven, vraag de lener dan of die dat wil. De Checkup is geen juridisch advies.
Wij zijn een stichting. Waarom staat deze pagina bij de branches?
Een bibliotheek werkt met betaalde medewerkers, een directie en vaak een groot gebouw. De Checkup voor bedrijven past daar meestal beter bij dan die voor verenigingen.
Werken er ook vrijwilligers mee, dan vraagt de Checkup hoe hun toegang begint en stopt.
Ook interessant
Verwante branches: Museum · Dorpshuis · Opleidingsinstituut · alle 188 branches
Lees ook:
Privacy (AVG) voor een klein bedrijf: wat is passend?
Als je IT-leverancier stopt: kun je morgen door?
Deel het met wie erover gaat
Werk je bij een bibliotheek, maar ben je niet de eigenaar? Stuur deze pagina door naar de eigenaar of je leidinggevende. Ken je iemand met een eigen bibliotheek? Deel het dan ook.
IT op orde is ook in jouw belang. Het beschermt de gegevens van leners en bezoekers, en het geeft de eigenaar rust.